تبلیغات
شادباد مشایخ - نگاهی به شهرستان تبریز
 
شادباد مشایخ
بسم الله الرحمن الرحیم به وبلاگ بهزادشوقی خوش آمدید تاسیس سال91
درباره وبلاگ


هرروزبرای انجام کارهای (فردا)برنامه ریزی کنید!
خوشبختی زندگی بر سه اصل است!
1)تجربه از دیروز
2)استفاده از امروز
3)امید به فردا





مدیر وبلاگ : بهزاد شوقی
نویسندگان
نظرسنجی
نظر شما در مورد این سایت چیست؟






نگاهی به شهرستان تبریز

سابقه تاریخی

تبریز در دامن سهند - این آتشفشان خاموش تاریخ - آرمیده، اما خود آتشفشانی است كه هر از گاه با خروشی سهم‌آگین سیمای تاریخ را دگرگون می‌كند. تبریز یكی از قدیمی‌ترین شهرهای ایران است. مجموعه آثار تاریخی و نشانه‌های باستان‌شناختی كه از محل‌های مختلف آن در نتیجه حفاری‌های متعدد به دست آمده دلالت بر دیرینه‌گی و قدمت تاریخی این شهر دارد. قدیمی‌ترین مطلب مربوط به شهر تبریز، در كتیبه سارگن دوم پادشاه آشور( 722 – 750 ق . م ) آمده است كه آن را شهری بزرگ و آباد، و دارای باروی تو در تو وصف كرده است. سارگن در این كتیبه از شهری به نام اوشكایا كه شاید همان اسكوی امروزی است و نیز از دژ و قلعه محكمی به نام تارویی یاد می كند كه به احتمال زیاد تبریز است. سارگن دوم در كتیبه خود از21 شهر در این منطقه نام برده است كه نشان دهنده رشد شهر سازی در نواحی اطراف دریاچه ارومیه در هزاره اول پیش از میلاد است. گذشته از این، در یكی از كتیبه های سناخریب پادشاه آشور (705 – 681 ق . م ) از شهری به نام تربیس نام برده شده است كه پادشاه مزبور در آنجا معبدی به نام نركان ساخته بود. برخی از مورخین و محققین، تبریز راهمان گابریسی می دانند كه در پنجمین جدول آسیایی بطلیموس اسكندرانی ( در نیمه دوم قرن دوم میلادی ) ثبت شده است و اعتقاد دارند كه بعد ها حرف گ به ت تبدیل شده است. تاریخ بعد از اسلام تبریز، بر خلاف تاریخ كهن آن، روشن و واضح است. این شهر در سال 21 هجری قمری به وسیله اعراب فتح شد و به دنبال آن قبایلی از اعراب مانند ازدها كه از قبایل معروف یمن بودند در این شهر مانده حكومت روادیان را بنیان نهادند. نام تبریز نخستین بار به عنوان قلعه آمده است كه بعد ها به شهری بزرگ تبدیل می‌شود. در دوره حكومت روادیان تبریز پایتخت آذربایجان شد و به علت موقعیت ممتاز جغرافیایی و نظامی خود بیشتر از سایر شهرها مورد توجه قرار گرفت. در سال 340 هجری قمری از اتحاد سه‌گانه تبریز، اشنو (اسنه، اسنق) و دهخوارقان مملكت بنی‌رودینی به وجود آمد كه حكام آن قدرت و استقلال كامل داشتند و خلفای بغداد از دخالت و نفوذ كمی در آن برخوردار بودند. از قرن دهم میلادی یا قرن سوم هجری به بعد نام تبریز در ردیف شهرهای بزرگ آذربایجان آمده است كه در آنجا همزمان با پیشرفت صنعت و تجارت، علم و تمدن نیز شكوفا شده است. در سال 420 هجری امیر وهسودان فرمانروای تبریز شد و از سال 446 هجری، تبریز و آذربایجان تحت سلطه حكومت سلجوقیان قرار گرفت. اهالی تبریز در سال 616 هجری موفق شدند با دادن هدایای قیمتی و پول فراوان، از هجوم مغولان به شهر و ویرانی آن جلوگیری كنند. پس از حمله مغول به ایران برای اولین بار شهر تبریز به دستور آباقاخان (680 – 663 هجری قمری) پایتخت رسمی ایلخانان شد. در سال 685 هجری در دوران حاكمیت آباقاخان در تبریز، زندگی مدنی و اقتصادی دوبار شكوفا شد. تبریز اولین شهر بزرگ منطقه است كه ماركوپولو از آن دیدن می‌كند. سلطان محمود غازان خان معروف‌ترین شاه مغول در 694 هجری تبریز را مقر حكومت قرار داد و آن را به منتهای درجه عظمت و بزرگی و آبادانی رسانید. در این زمان تبریز نه تنها در آذربایجان و ایران، بلكه در شرق نزدیك و میانه نیز مركز بازرگانی و صنعت و جایگاه علم و تمدن شد. در این عصر، غازان خان در روستایی به نام شام در كنار آجی‌چای آبادانی‌های بزرگی انجام داد و مقبره با شكوه شام‌غازان یا نشیب‌غازان را بنا كرد. تجارت و داد و ستد به علت برقراری امنیت و رفاه و ازدیاد جمعیت رونق یافت و بازارهای زیادی ساخته شد. خواجه رشیدالدین فضل‌الله همدانی در بخش شمالی تبریز در بیلانكوه، مركز علمی ربع رشیدی را بنا نهاد. تاج‌الدین علیشاه جیلانی نیز مسجد علیشاه (ارك تبریز) را در مركز شهر بنا نهاد. تبریز در این زمان رسما پایتخت ایلخانان مغول بود و تمام مملكت از جیحون تا مصر زیر اطاعت فرمانروایان تبریز قرار داشت. پس از ایلخانان مغول، تبریز در عصر تركمانان آق‌قویونلو و قره‌قریونلو پایتخت ایران شد و در این زمان (870 هجری قمری) بود كه به دستور جهان شاه بن قره یوسف بن تركمان مسجد كبود (گوی مسجد) بنا شد. یورش‌های امیر تیمور و فرزندان او به تبریز، كوچ دادن اجباری صنعتگران و هنرمندان تبریزی به تركستان و بالاخره زلزله‌های بی‌امان و پی‌درپی شكوه و عظمت تبریز را به طور موقت از بین برد و بیشتر آثار تاریخی كم‌نظیر آن از بین رفت. در سال 906 هجری قمری شاه اسماعیل صفوی تبریز را پایتخت ایران كرد. در دوران صفوی شهر تبریز بارها میدان جنگ ایران و عثمانی بود. در آغاز حكومت قاجار به خصوص زمان فتحعلی شاه، تبریز پایتخت دوم یا ولیعهد نشین ایران و محل استقرار عباس میرزا نایب السلطنه شد. تمام ولیعهدهای خاندان قاجار دوران ولیعهدی خود را در مقام حاكم آذربایجان، در این شهر سپری كردند. شهرستان تبریز هم‌اکنون نیز به عنوان یکی از مهم‌ترین مناطق ایران و با اهمیت‌ترین منطقه آذربایجان محسوب می‌شود. تبریز مهد علم و مدنیت، پیشگام و طلایه دار اولین‌ها بوده ، از آن جمله می توان از تشکل اولین انجمن ایالتی در سال 1285 شمسی، ایجاد سیستم‌ های مدیریت شهری مثل شهرداری (بلدیه سابق) توسط قاسم خان والی، پایه گذاری اولین انجمن ادبی در سال 1279 شمسی و تأسیس اولین مدرسه نوین توسط حاج میرزا حسن رشدیه به سال 1268 شمسی نام برد. شهر تبریز با تاریخی سرشار از افتخار و سربلندی در مقابل متجاوزان و قهر طبیعت همواره راست قامت بوده و افتخارات زیادی را در گسترة تاریخ کسب کرده است. تبریز در جریان نهضت اسلامی مردم ایران به رهبری امام خمینی(ره) نیز نقش بسزایی داشت. قیام مردم این شهر در 29 بهمن سال 1356 که به مناسبت چهلم شهدای 19 دی قم انجام شد، پایه‌های رژیم ستمشاهی پهلوی را لرزاند و زمینه پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی در 22 بهمن سال 57 را فراهم کرد. بعد از انقلاب اسلامی هم تبریز و آذربایجان شرقی همواره در صحنه‌های مختلف پشتیبانی و حمایت خود را از انقلاب اسلامی نشان داده‌اند.

موقعیت جغرافیایی

شهرستان تبریز با وسعت 2167 كیلومتر مربع (4.8 درصد مساحت استان)، مركز استان آذربایجان شرقی بوده و ارتفاع تقریبی آن از سطح دریا 1350 متر می باشد. تبریز شهری است كه نامش از دیرباز آشنای اهل سیاحت و تجارت در اقصی نقاط جهان بوده و هست و در طول جاده ابریشم، غرب را به شرق پیوند داده و دروازه مشرق زمین خوانده شده است. این شهر بزر گترین شهر منطقه شمال غرب کشور و قطب اداری، ارتباطی، بازرگانی، سیاسی، صنعتی، فرهنگی و نظامی این منطقه شناخته می‌شود. پس از بهره‌برداری از آزادراه نبی‌اکرم (تبریز  زنجان)، میزان مسافرپذیری تبریز رو به افزایش نهاد و این شهر پس از مشهد به عنوان دومین شهر مسافرپذیر کشور مطرح گردید. شهرستان تبریز از سمت شمال با شهرستان ورزقان، از سمت شرق با شهرستان‌های هریس و بستان‌آباد، از سمت غرب با شهرستان‌های شبستر و اسکو و از سمت جنوب با شهرستان مراغه هم‌مرز است.

تقسیمات کشوری

طبق آخرین تقسیمات کشوری شهرستان تبریز دارای یک دو بخش به نام‌های مرکزی (شامل دهستان‌های میدان‌چایی، سرد صحرا، آجی‌چای و اسپیران) و خسروشاه (شامل دهستان‌های لاهیجان و تازه‌کند)، سه نقطه شهری به نام‌های تبریز، سردرود و خسروشاه و 75 آبادی می‌باشد.

جمعیت

تبریز پرجمعیت‌ترین شهر استان و از پرجمعیت‌ترین شهرهای کشور است. 45 درصد جمعیت استان در شهرستان تبریز و بیش از 40 درصد تنها در شهر تبریز ساکن هستند. براساس نتایج سرشماری عمومی نفوس و مسكن در سال 1390، جمعیت شهرستان تبریز در حدود 1695094 نفر و جمعیت مرکز این شهرستان 1506188 نفر برآورد شده است. جمعیت شهری این شهرستان 1545491 نفر و جمعیت روستایی آن 149603 نفر و تعداد خانوار آن 513283 خانوار است.

اقلیم و آب و هوا

شهر تبریز از سمت شمال، جنوب و شرق به کوهستان و از سمت غرب به زمین های هموار و شوره‌زارهای تلخه‌رود محدود شده و به شکل یک چاله نسبتاً بزرگ و یا یک جلگه بین‌کوهی درآمده است. ارتفاع این شهر از سطح دریا بین 1350 متر تا 1550 متر در نقاط مختلف آن متغیر بوده و شیب عمومی زمین های تبریز به سمت مرکز شهر و سپس به سمت مغرب می باشد. آب و هوای تبریز در زمستان‌ها بسیار سرد و در تابستان‌ها خشک و گرم است؛ اگر چه حرارت به دلیل نزدیکی به کوه سهند و وجود باغ‌های فراوان در پیرامون شهر تعدیل می‌گردد.

خصوصیات فرهنگی

زبان امروزی مردم شهرستان تبریز تركی آذری است. این شهرستان مهد دانش پروری و فرهنگ شهری بوده است. شمس تبریزی، قطران و بسیاری از سخنوران نامی ایران از این دیار برخاسته اند. همه شعرای منطقه علاوه بر سرودن شعر به زبان فارسی در صنعت و هنر و فن شعر تركی مهارت و تعصب خاصی به زبان مادری خود همواره دارند. اكثر قریب به اتفاق مردم ساكن در این شهرستان شیعه اثنی عشری هستند. این شهرستان دارای مراكز آموزش عالی متعدد از جمله دانشگاه دولتی، دانشگاه آزاد اسلامی، مراكز تربیت معلم، دانشگاه پیام نور، دانشگاه صنعتی سهند و دانشگاه های جامع علمی  كاربردی می باشد. شهرستان تبریز زادگاه شخصیت ها و چهر ههای مذهبی، فرهنگی، هنری و ... زیادی می باشد.

وضعیت اقتصادی و صنعتی

تبریز از روزگاران گذشته تا به امروز به علت نزدیكی به روسیه و عثمانی و ارتباط با كشورهای اروپایی مورد توجه قرار دارد و امور تجاری در این شهر رونق دارد. در دوره قاجاریه تبریز پس از تهران مركز مهم‌ترین وقایع كشور گردید. در زمان عباس میرزا كه جنگ‌های ایران و روس درگرفت، قورخانه و كارخانه‌های مهمات‌سازی در این شهر استقرار یافت و بر اهمیت تبریز افزوده شد. توسعه صنایع در این خطه در سال 1345 خورشیدی پایه‌گذاری گردیده و با احداث کارخانجات تراکتورسازی تبریز، ماشین‌سازی رونق پیدا کردند و در این بخش مشاركت‌های عظیمی با كشورهای دیگر مانند: چك و اسلواكی، رومانی و آلمان به انجام رسیده‌اند. امروزه بیش از ۵۵ درصد از کارگاه‌های بزرگ صنعتی آذربایجان شرقی در شهر تبریز مستقر شده‌اند که این امر سبب مهاجرت نیروی کار مورد نیاز برای فعالیت در این کارگاه‌ها از نقاط مختلف استان به این شهر گردیده است. تولیدات عمده صنعتی در این منطقه عبارتند از: مواد غذایی، مواد شیمیایی، كانی غیرفلزی، فلزات اساسی، ماشین‌آلات نساجی و فرش هستند. این محصولات هم برای مصارف داخلی و هم برای صادرات بسیار مهم هستند. آذربایجان شرقی با دارا بودن كارخانه‌های بزرگ صنعتی، از مناطق مهم صنعتی كشور به شمار می‌آید، به ویژه با ایجاد و تمركز صنایع سنگین، تولید ماشین آلات و تجهیزات، تبریز را یكی از قطب های صنعتی كشور نموده است. واحدهای صنعتی استان كه به طور عمده در تبریز مستقر می باشند در سه محور تبریز-میانه، تبریز-مرند و تبریز-مراغه واقع شده اند و به دلیل این كه در سر راه جاده ایران  اروپا قرار دارند از اهمیت مضاعفی برخوردارند. در سایر زمینه‌ها، كارخانجات و واحدهای تولیدی منحصر به فردی چون پتروشیمی، پالایشگاه، فولاد، صنایع خودروسازی، قطعه‌سازی خودرو و تولید برخی ماشین آلات مورد نیاز صنایع كشور از جمله تولید ماشین آلات نساجی را می‌توان نام برد. در زمینه صنعت چرم نیز تبریز جز پیشتازان است و کیف و کفش آن عموماً دارای کیفیت بالایی است. تبریز مدت‌هاست که مرکز هنر و صنایع دستی (به خصوص سرامیک، سفال، جواهرآلات و نقره‌کاری) بوده است. اما فرش مهم‌ترین صادرات صنایع دستی آن به شمار می‌رود. فرش دست‌باف تبریز و مراغه به علت طراحی ویژه و کیفیت بالا دارای شهرت جهانی است که صادرات آن یکی از منابع قابل توجه ارزی به شمار می آید.

نقاط تاریخی و دیدنی

مسجد کبود یا گوی مسجد (متعلق به نیمه دوم قرن نهم هجری)، ارک علیشاه (یكی از ابنیه كهن و عظیم تبریز و در زمره شاهكارهای معماری اسلامی مربوط به دوره ایلخانی)، مسجد جامع تبریز یا مسجد جمعه،  بقعه و مسجد سید حمزه، مقبره الشعرا (مدفن شعرا، فقها و عرفای بسیاری از جمله اسدی طوسی، خاقانی، شروانی ، ظهیر فارابی ، قطران تبریزی، همام تبریزی، سلمان ساوجی، قطب‌الدین شیرازی و استاد و شاعر بزرگ شهریار)، ربع رشیدی، بازار تبریز (یكی از زیباترین و بزرگترین مجموعه بازارهای ایران، بقعه صاحب‌الامر و مدرسه اكبریه،  بقعه سید ابراهیم (در خیابان شمس تبریزی و در محله دوه‌چی)، آرامگاه دو كمال (مدفن كمال‌الدین مسعود خجندی از شعرای معروف قرن هشتم و نهم هجری و كمال‌الدین بهزاد معروفترین نقاش مینیاتوریست قرن دهم هجری)، ایل‌گلی یا شاهگلی (تفرجگاهی در جنوب شرقی تبریز)، موزه آذربایجان، كلیساهای تبریز (شامل کلیسای آودنتیست‌ها، سه كلیسای ارامنه گریگوری، كلیسای پروتستان‌ها و کلیسای كاتولیك‌ها)، مسجد مقبره، برج خلعت‌پوشان،  مقبره قطب راوندی در خسروشاه، مسجد جامع خسروشاه



نقشه شهرستان تبریز
(برای مشاهده نقشه در ابعاد بزرگتر روی آن کلیک کنید)

http://ostan-as.gov.ir
بهزاد شوقی شادباد




نوع مطلب :
برچسب ها :
لینک های مرتبط :
نظرات ()
دوشنبه 30 مرداد 1396 ساعت 08 و 21 دقیقه و 29 ثانیه
It's an awesome article in support of all the online people; they will obtain advantage from it I am sure.
چهارشنبه 18 مرداد 1396 ساعت 12 و 11 دقیقه و 26 ثانیه
It is actually a nice and helpful piece of info.
I'm happy that you simply shared this useful information with us.
Please stay us informed like this. Thanks for sharing.
شنبه 14 مرداد 1396 ساعت 17 و 05 دقیقه و 56 ثانیه
Because the admin of this website is working, no question very soon it will be
well-known, due to its quality contents.
پنجشنبه 24 فروردین 1396 ساعت 19 و 06 دقیقه و 51 ثانیه
Touche. Sound arguments. Keep up the great spirit.
پنجشنبه 24 فروردین 1396 ساعت 07 و 26 دقیقه و 14 ثانیه
I know this if off topic but I'm looking into starting my own blog and was curious
what all is needed to get setup? I'm assuming having a blog like yours would cost a pretty penny?

I'm not very web savvy so I'm not 100% certain. Any recommendations or advice would be greatly appreciated.
Cheers
چهارشنبه 16 فروردین 1396 ساعت 22 و 48 دقیقه و 42 ثانیه
Thank you for the good writeup. It in fact was a amusement
account it. Look advanced to far added agreeable from you!
By the way, how could we communicate?
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر





آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
امکانات جانبی